Przejdź do głównej treści

Jurajskie Szlaki

Wieża zamku Pilcza w Smoleniu
Szlak Orlich Gniazd · gmina Pilica

Zamek Pilcza w Smoleniu — wieża widokowa, historia i rezerwat

Ruiny XIV-wiecznej warowni Toporczyków z 16-metrową wieżą, na którą można wejść. Wokół rezerwat przyrody z bukowym lasem.

Reklama
Reklama

Zamek Pilcza, nazywany też zamkiem w Smoleniu, stoi na wapiennym wzgórzu w gminie Pilica, w Parku Krajobrazowym Orlich Gniazd. Jego okrągła wieża wystaje ponad las i jest widoczna z daleka.

Kamienny zamek powstał w połowie XIV wieku. Dziś to ruiny zamku górnego i dwóch zamków dolnych. Na szczyt wieży prowadzą metalowe schody, a z tarasu rozciąga się widok na okolicę.

Zamek leży w rezerwacie przyrody Smoleń, więc do ruin idzie się leśną ścieżką przyrodniczą.

📋 Informacje praktyczne
Adres
Smoleń 61, 42-436 Pilica
Telefon
530 702 056
Bilety (orientacyjnie)
ok. 15 zł normalny, 11 zł ulgowy, rodzinny ok. 45 zł
Godziny (orientacyjnie)
kwiecień–październik ok. 9:00–18:00; poza sezonem krócej
Wieża
ok. 16 m, taras widokowy na szczycie
Czas zwiedzania
od 45 minut do 2 godzin
Parking
bezpłatny, u stóp wzgórza (kasa, WC)
Rezerwat
Smoleń, 4,32 ha, od 1959 r.
Szlak
Szlak Orlich Gniazd

Historia zamku Pilcza

Na wzgórzu już wcześniej istniał drewniany gród, zniszczony ok. 1300 roku w walkach Władysława Łokietka z Wacławem II Czeskim. Kamienny zamek zbudowano w połowie XIV wieku, najpewniej z fundacji rodu Toporczyków z Pilczy. Pierwsza wzmianka pisana pochodzi z 1394 roku. Nazwa „Smoleń” przyjęła się dopiero w XVI wieku.

Najsłynniejszą właścicielką była Elżbieta z Pilczy, która w 1417 roku została trzecią żoną króla Władysława Jagiełły. Na zamku pracował pisarz Biernat z Lublina, a warownia słynęła z bogatego księgozbioru.

W 1570 roku zamek kupił biskup Filip Padniewski. Gdy jego ród na początku XVII wieku przeniósł się do Pilicy, warownia zaczęła niszczeć, a ostatecznie zrujnował ją potop szwedzki. W XIX wieku część ruin zaadaptowano na wytwórnię śrutu „Batawia”. W 2012 roku gmina Pilica zabezpieczyła mury zamku dolnego.

Co zobaczysz na miejscu

  • Wieża zamku górnego: okrągła, ok. 16 m wysokości, z tarasem widokowym,
  • mury zamku górnego i dwóch zamków dolnych,
  • ekspozycje przygotowane na zamku w ostatnich latach, m.in. „Zbrojownia Jurajska”,
  • rezerwat Smoleń: buczyna, skałki i niewielkie jaskinie.

Rezerwat przyrody Smoleń

Rezerwat utworzono w 1959 roku na powierzchni 4,32 ha. Chroni wapienne wzgórze z ruinami, formy krasowe oraz las porastający zamkowe wzgórze, głównie buczynę sudecką z płatami grądu. Przez rezerwat prowadzi ścieżka przyrodnicza. Obok działa ośrodek edukacyjny Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego.

Praktyczne porady

  • Ceny i godziny zmieniają się między sezonami. Przed przyjazdem warto zadzwonić: 530 702 056.
  • Wózek się nie sprawdzi: na ścieżce są korzenie i schody.
  • Połącz wizytę z ruinami zamku w Bydlinie (ok. 10 km) albo z Zamkiem Ogrodzieniec.

Zdjęcia: Fot. Damian Zieziula, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 pl; Fot. Stanisław Ludwiński, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

Ruiny zamku Pilcza w Smoleniu
Ruiny zamku Pilcza w Smoleniu

Często zadawane pytania

Odpowiedzi na pytania o zamek Pilcza w Smoleniu

Czy można wejść na wieżę zamku w Smoleniu?+
Tak. Na szczyt ok. 16-metrowej wieży prowadzą metalowe schody, a na górze jest taras widokowy.
Ile kosztuje wstęp?+
Orientacyjnie ok. 15 zł bilet normalny i 11 zł ulgowy. Ceny mogą się zmieniać, więc warto potwierdzić je telefonicznie (530 702 056).
Kto zbudował zamek Pilcza?+
Najpewniej ród Toporczyków z Pilczy w połowie XIV wieku. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1394 roku.
Czy do rezerwatu można wejść z psem?+
Na terenie rezerwatu obowiązują ograniczenia. Przed wizytą z psem najlepiej zapytać obsługę zamku.
Gdzie zaparkować?+
Na bezpłatnym parkingu u stóp wzgórza, gdzie są też kasa i toalety. Do ruin idzie się kilka–kilkanaście minut leśną ścieżką.
Jak dojechać

Dojazd i parking — Zamek Pilcza w Smoleniu

Adres
📍Smoleń 61, 42-436 Pilica
powiat zawierciański, woj. śląskie
Odległości od głównych miast
Pilica
ok. 5 km
ok. 10 min
Ogrodzieniec
ok. 15 km
ok. 20 min
Olkusz
ok. 25 km
ok. 30 min
Parking
🅿️
Parking u stóp wzgórzabezpłatny, z kasą i toaletami
🧭 Nawiguj do zamku Pilcza
Komunikacja publiczna
Autobus z Zawiercia lub Wolbromia do Pilicy, dalej ok. 5 km. Najwygodniej dojechać samochodem lub rowerem.