Historia Zamku Rabsztyn — Kruczą Skała
Zamek Rabsztyn zawdzięcza nazwę niemieckiemu słowu Rabenstein — Kruczą Skała. W średniowieczu mianem tym określano też miejsca straceń, co nadaje zamkowi pewien mroczny rys. Pierwsza warownia na wzgórzu rabsztyńskim powstała w drugiej połowie XIII wieku — początkowo drewniana, a wkrótce murowana. Nie wiadomo, kto wzniósł jej najstarszą część. Legenda wskazuje na małopolski ród rycerski Toporczyków z Morawicy.
W XIV wieku zamek trafił w ręce potężnego rodu Leliwitów-Melsztyńskich. Wtedy też u podnóża skały wzniesiono zamek średni z bramą i dziedzińcem. Na przestrzeni lat warownia zmieniała właścicieli — byli nimi m.in. Leliwici, Tęczyńscy, Bonerowie i Firlejowie. Na przełomie XVI i XVII wieku na miejscu zamku dolnego stanął renesansowy pałac, który nadał całemu kompleksowi bardziej reprezentacyjny charakter.
Kres złotego okresu przyniosła 1657 rok i potop szwedzki — Szwedzi spalili zamek, nie pozostawiając wiele z dawnej świetności. Próby odbudowy nie zakończyły się sukcesem, a zamek stopniowo popadał w ruinę przez kolejne stulecia. W 2015 roku obiekt otwarto dla turystów, choć remont musiał być przerwany w 2019 i 2020 roku. Od 2021 roku zamek działa regularnie i z każdym sezonem oferuje coraz więcej atrakcji.
Co warto zobaczyć w Zamku Rabsztyn?
Ruiny i taras widokowy
Zwiedzającym udostępnione są dziedziniec, zamkowe piwnice, zielone tarasy oraz wieża z tarasem widokowym. Z wieży roztacza się piękna panorama na okolice Olkusza i Jurę. Szczególnie fotogeniczny jest most prowadzący do zamku — to jeden z najchętniej fotografowanych elementów obiektu.
Chata Kocjana
U podnóża zamkowego wzgórza stoi Chata Kocjana — odbudowany drewniany dom z 1862 roku, w którym w 1902 roku urodził się Antoni Kocjan. Ten wybitny konstruktor szybowcowy był też podczas II wojny światowej szefem lotniczego wywiadu AK i rozszyfrowAł tajemnice niemieckich rakiet V1 i V2. W chacie mieści się pamiątkowa wystawa z fotografiami, dokumentami i modelami szybowców, a także część etnograficzna z dawnymi przedmiotami codziennego użytku. Wstęp do chaty jest wliczony w cenę biletu (kwiecień–październik).
Kawiarnia i park linowy
Na miejscu działa kawiarnia z widokiem na zamkowe mury — idealna na odpoczynek po zwiedzaniu. Obok zamku znajduje się park linowy z trasami o różnym stopniu trudności, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. To czyni Rabsztyn wyjątkowo atrakcyjnym miejscem dla rodzin z dziećmi.
Turnieje rycerskie i eventy
Zamek Rabsztyn znany jest z organizacji spektakularnych wydarzeń historycznych. Co roku w okolicach lipca odbywa się turniej rycerski z paradami rycerzy, pokazami artylerii średniowiecznej, turniejami łuczniczymi i walkami rycerzy. Poza tym organizowane są wieczorne zwiedzania, Juromania i warsztaty. Aktualny kalendarz imprez znajdziesz na stronie zamku.
Bilety — dni powszednie i weekend
Zamek stosuje dwa cenniki — tańszy w dni powszednie i droższy w weekendy, przy czym bilet weekendowy obejmuje możliwość dołączenia do bezpłatnego oprowadzania z przewodnikiem.
- Bilet normalny wt–pt: 20 zł
- Bilet ulgowy wt–pt: 15 zł
- Bilet normalny sb–nd: 25 zł (z przewodnikiem w cenie)
- Bilet ulgowy sb–nd: 18 zł (z przewodnikiem w cenie)
- Audioguide: 5 zł
- Dzieci do 3 lat: bezpłatnie
Ulgi przysługują uczniom i studentom do 26 roku życia, osobom powyżej 65 lat, emerytom i rencistom, osobom niepełnosprawnym z opiekunami, posiadaczom Karty Dużej Rodziny oraz Olkuskiej Karty Seniora. Bezpłatnie wchodzą dzieci do 3 lat oraz przewodnicy turystyczni i pracownicy muzeów. Wszystkie ulgi wymagają okazania dokumentu potwierdzającego uprawnienie.
W weekendy (marzec–październik) na zwiedzających czekają bezpłatni przewodnicy o godzinach 11:00, 13:00 i 15:00. Zamknięte w poniedziałki i przez całe miesiące: styczeń, luty i grudzień. Ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem.
Dojazd do Zamku Rabsztyn
Samochodem
Zamek leży w miejscowości Rabsztyn, ok. 3 km od centrum Olkusza. Uwaga: w związku z przebudową drogi krajowej nr 94 dojazd może być utrudniony — najlepiej kierować się przez olkuską obwodnicę. Aktualne informacje o utrudnieniach: dk94-olkusz.gddkia.gov.pl.
- Kraków: ok. 35 km, 35–45 minut (przez Wielką Wieś lub A4)
- Katowice: ok. 50 km, 45–55 minut
- Ogrodzieniec: ok. 20 km, 20 minut
Parking płatny (5 zł za cały dzień) znajduje się przy Chacie Kocjana, ok. 500 m od wejścia na zamek. Płatność bezgotówkowa wszędzie na terenie zamku — przy kasie, kawiarni i parkingu.
Komunikacją publiczną
Z Krakowa i Katowic pociągiem do Olkusza, następnie autobusem linii BP z dworca PKS w kierunku Podlesia — przystanek Rabsztyn. Dojazd komunikacją jest możliwy, ale wymaga przesiadki.
Z psem
Zamek wpuszcza psy na smyczy. Psy nie mogą wchodzić do kasy/kawiarni, a wchodząc na Zamek Górny (wieżę) muszą mieć kaganiec. Rower zostawisz przy parkingu lub pod murem zamku.