Skąd nazwa i historia szlaku
Zamki Jury stoją na wapiennych ostańcach, trudno dostępnych skałach wystających ponad okolicę. Stąd nazwa „orle gniazda”, przypisywana pisarzowi Adolfowi Dygasińskiemu. Większość warowni powstała lub została rozbudowana w XIV wieku za Kazimierza Wielkiego jako linia obrony na granicy ze Śląskiem.
Pomysł szlaku łączącego zamki zgłosił w 1927 roku geograf Stanisław Leszczycki, a pierwszy odcinek w okolicach Ojcowa oznakowano w 1930 roku. Dzisiejszy przebieg z Krakowa do Częstochowy wytyczył w latach 1948–1950 prof. Kazimierz Sosnowski.
Przebieg szlaku: zamki po kolei
Od Krakowa na północ szlak prowadzi przez:
- Korzkiew: odbudowany zamek nad Doliną Korzkiewki (Zamek w Korzkwi),
- Ojców: ruiny zamku Kazimierza Wielkiego i Dolina Prądnika (Ojcowski Park Narodowy),
- Pieskowa Skała: renesansowy zamek-muzeum i Maczuga Herkulesa (Zamek Pieskowa Skała),
- Rabsztyn: ruiny zamku pod Olkuszem (Zamek Rabsztyn),
- Bydlin: ruiny zamku przebudowanego na kościół (Zamek w Bydlinie),
- Smoleń: ruiny zamku Pilcza w rezerwacie przyrody (Zamek Pilcza),
- Pilica: zamek-pałac,
- Ogrodzieniec: największe i najsłynniejsze ruiny Jury (Zamek Ogrodzieniec),
- Morsko: niewielkie ruiny zamku Bąkowiec,
- Bobolice: zamek odbudowany od podstaw (Zamek Bobolice),
- Mirów: ruiny w trakcie odbudowy (Zamek Mirów),
- Olsztyn: malownicze ruiny z wieżą nad Częstochową (Zamek Olsztyn).
Po drodze szlak mija też rezerwat Sokole Góry i Złoty Potok.
Jak podzielić szlak na etapy
Przy dziennych odcinkach 18–25 km szlak da się przejść w 7–9 dni. Praktyczne punkty noclegowe i przesiadkowe to Ojców, Olkusz, Ogrodzieniec (Podzamcze), Zawiercie i Olsztyn. Na weekend dobrze sprawdzają się pojedyncze odcinki:
- Ojców – Pieskowa Skała: ok. 8 km (2–2,5 h) Doliną Prądnika, z podejściem przez Grodzisko,
- Ogrodzieniec – Mirów – Bobolice: kilkanaście kilometrów skałkami i ruinami,
- Mirów – Olsztyn: przez rezerwat Sokole Góry.
Szlak rowerowy
Równolegle biegnie Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd o długości ok. 190 km, znakowany od 1998 roku. Prowadzi spokojnymi asfaltami, szutrami oraz drogami leśnymi i polnymi. Na piaszczystych odcinkach przydadzą się szersze opony. W Małopolsce trasa przechodzi m.in. przez Olkusz, Rabsztyn i Bydlin. Stąd niedaleko jest Pustynia Błędowska z pętlą rowerową Velo Pustynia.
Praktyczne porady
- Mapy i ślady GPX udostępnia Związek Gmin Jurajskich na orlegniazda.pl. Przyda się też aplikacja z mapą offline.
- Noclegi warto rezerwować z wyprzedzeniem w sezonie, szczególnie w Ogrodzieńcu i Ojcowie.
- Transport: oba końce szlaku to duże węzły kolejowe. Po drodze najwygodniej dojechać pociągiem do Zawiercia (Ogrodzieniec) albo busem do Olkusza (Rabsztyn).
- Przed wyjściem sprawdź komunikaty na orlegniazda.pl, bo na niektórych odcinkach bywają objazdy.
