Kultura jerzmanowicka – ludzie sprzed 38 tysięcy lat
W latach 1956–1963 prof. Waldemar Chmielewski prowadził w jaskini wykopaliska, które przyniosły jej światową sławę. Odkryto tu warstwy z paleolitu środkowego i górnego, neolitu i średniowiecza. Najważniejsze okazały się liściaste ostrza krzemienne, tzw. ostrza jerzmanowickie, sprzed ok. 38 tysięcy lat. Od nazwy wsi całą kulturę archeologiczną nazwano kulturą jerzmanowicką.
W 2024 roku badania opublikowane w „Nature” powiązały tę kulturę z najwcześniejszymi grupami Homo sapiens w Europie Środkowej, na podstawie znalezisk z niemieckiego Ranis. Dzięki temu Jaskinia Nietoperzowa znów trafiła do światowej literatury naukowej.
W osadach znaleziono też ok. 4 tysięcy zębów niedźwiedzia jaskiniowego oraz kości hieny, lwa jaskiniowego, mamuta i nosorożca włochatego.
Co zobaczysz w środku
- Główna sala o wymiarach ok. 35 × 18 m,
- trawertynowy wodospad kalcytowy niedaleko wejścia,
- korytarze wymyte w wapieniu jurajskim,
- nietoperze, m.in. podkowiec mały, szczególnie jesienią i zimą.
Pomiary z 2022 roku wykazały, że cały system jaskini ma ponad 1,1 km długości, choć dla turystów udostępniono ok. 300 m.
Dolina Będkowska – co zobaczyć w pobliżu
Jaskinia leży na początku Doliny Będkowskiej, jednej z najpiękniejszych Dolinek Krakowskich. Dnem doliny prowadzi asfaltowa droga, dogodna także z wózkiem. Po drodze zobaczysz 90-metrową skałę Sokolicę, Bramę Będkowską i wodospad Szum. Kilka kilometrów dalej jest Ojcowski Park Narodowy z Jaskinią Łokietka.
Praktyczne porady
- Weź cieplejsze ubranie: w środku jest 7–8°C.
- Płatność: gotówką lub kartą.
- Ceny i godziny warto potwierdzić przed wyjazdem na stronie jaskini lub telefonicznie, bo operator nie podaje, na który rok obowiązuje cennik.
Zdjęcia: Fot. Jakub Hałun, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0; Fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.
